„Determinanty zdolności do absorpcji innowacji w gospodarce turystycznej w zakresie odnawialnych źródeł energii”

 

Obserwując aktualne tendencje rozwojowe gospodarki światowej można wskazać kilka szczególnie ważnych płaszczyzn problemowych istotnych dla współczesnej ekonomii. Jedną z nich jest z pewnością problematyka odnawialnych źródeł energii (OZE).

Współczesne wyzwania dotyczące efektywnego gospodarowania energią stają się wręcz główną osią polityki gospodarczej państw [IRENA 2013], przedmiotem intensywnych badań naukowych [Yang 2010; Nawrot 2012] oraz kluczem szeroko rozumianego rozwoju gospodarczego [IRENA 2012]. Dostrzega się ogromne zmiany na rynku energii, wręcz mówi się nawet o trzeciej rewolucji przemysłowej [Jeremy 2012]. Dotyczy to również gospodarki turystycznej, co wynika z jej skali oraz charakteru – gospodarka turystyczna jest oparta na usługach, informacji i elastycznej strukturze.

Waga i znaczenie wymienionych obszarów sprawiają, że są one przedmiotem licznych badań naukowych, niezwykle obszernych, wielowątkowych i interdyscyplinarnych. O ile jednak dziedziny te z osobna wydają się odpowiednio objaśnione naukowo, to ich połączenie może stanowić ciekawy i zarazem nowy przedmiot badań. Istnieje jednak luka badawcza w gospodarce turystycznej w zakresie OZE, szczególnie widoczna w warunkach polskich – niedostatek wiedzy i informacji dotyczy głównie problematyki inwestycji i innowacji. Ten wątek rozważań wpisuje się ponadto w obszar rozwoju zrównoważonego i tzw. zielonej gospodarki.
W odpowiedzi na wspomniane zmiany w gospodarce powstał projekt, którego celem jest wypełnienie luki badawczej w omawianych zakresach, pt. „Determinanty zdolności do absorpcji innowacji w gospodarce turystycznej w zakresie odnawialnych źródeł energii”

Głównym celem projektu jest identyfikacja oraz klasyfikacja determinant zdolności do absorpcji innowacji w zakresie odnawialnych źródeł energii przez podmioty gospodarki turystycznej i na tej podstawie stworzenie indeksu potencjału innowacyjnego gospodarki turystycznej w zakresie OZE.

Podstawowy problem badawczy projektu sformułowano w postaci pytania: jaka jest zdolność gospodarki turystycznej do absorpcji innowacji w zakresie OZE, a także jakie są uwarunkowania tej zdolności i związanego z nią popytu inwestycyjnego?
Z głównego problemu badawczego wynika problem indukowany, wywodzący się z szerokiej definicji innowacji (Rogers 2003; Pomykalski 2001; Weresa i Poznańska 2012) i, w ten sposób, poszerzający horyzont poznawczy oraz zwiększający istotność naukową projektu. Postawiono go w formie następującego pytania: w jakim stopniu zdolność gospodarki turystycznej do absorpcji innowacji w zakresie odnawialnych źródeł energii wpływa na ogólny poziom absorpcji innowacji w turystyce.

 

W toku rozwiązywania problemu głównego zasadne jest uzyskanie odpowiedzi na trzy pytania szczegółowe:

  1. Jakie są determinanty inwestycji w OZE w podmiotach gospodarki turystycznej? 
  2. W jakim stopniu zdolność do absorpcji innowacji jest związana z atrakcyjnością inwestycyjną gospodarki turystycznej, rozumianej jako zdolność do konkurowania o kapitał w gospodarce turystycznej? 
  3. Jaki jest charakter i zakres dyfuzji innowacji w zakresie OZE w gospodarce turystycznej?

Osiągnięcie celu głównego będzie wymagało od zespołu badawczego zrealizowania następujących zadań badawczych:

 

  • konceptualizacja i operacjonalizacja zdolności do absorpcji innowacji w gospodarce turystycznej, w tym w zakresie odnawialnych źródeł energii;
  • sporządzenie katalogu czynników wpływających na potencjał innowacyjny w zakresie odnawialnych źródeł energii;
  • zmierzenie siły oddziaływania wyodrębnionych czynników na podmioty gospodarki turystycznej;
  • wyodrębnienie głównych grup determinant i identyfikacja ich ukrytych wymiarów;
  • identyfikacja głównych stymulant i destymulant wdrażania innowacji w zakresie OZE w gospodarce turystycznej;
  • budowa modelu wyjaśniającego relacje między siłą oddziaływania determinant zdolności do absorpcji innowacji w zakresie OZE a rodzajem podmiotów tworzących gospodarkę turystyczną, będącego bezpośrednią podstawą ustalenia potencjału innowacyjnego gospodarki turystycznej w zakresie OZE.

Głównymi obszarami badawczymi stanowiącymi ramy teoretyczno-poznawcze projektu są: innowacje, inwestycje oraz odnawialne źródła energii rozumiane jako czynnik produkcji. Elementy te stanowią istotne kategorie ekonomiczne, dla których płaszczyzną badawczą jest gospodarka turystyczna.